Türkiye’nin her ilinde sira sira dizilmis tek tip bloklarla karsilastiginizda akliniza ilk gelen Toplu Konut Idaresi yani TOKI olurdu. Yüksek binalari, sehrin dokusuyla uyumsuzlugu, ucuz malzeme kullanimi ve arazilerinde gelistirilen lüks konutlar nedeniyle asil görevi dar gelirliye konut edindirmeden uzaklasmasiyla elestirilerin hedefinde olan TOKI, yenilenme sürecine girdi.

TOKI’nin yeni hedefinde konutlarini ‘barinma merkezi’ olmaktan çikarip, ‘yasam alanlari’ olusturmak var.

Mimarisine, blok tiplerine, bina yüksekliklerine, dar gelirliye ulasma stratejisine yenilik getiren TOKI, bundan böyle kentlere yesil alan kazandirmak gibi bir misyon da edindi. TOKI artik dar gelirliye ev üretmekle kalmayip, sehirlere büyük ölçekli kent parklarinin da kazandirilmasi için ugrasiyor.

TOKI’de artik hafiza degisti

Yaklasik 1.5 yildir TOKI Baskani olan Ergün Turan, idarenin yeni vizyonunu anlatti. TOKI’de artik hafizanin degistigini vurgulayan Ergün Turan, yeni projelerinde hem mimari hem kat planlari hem de yerlesim anlaminda degisiklige gittiklerini söyledi. TOKI’nin bütün mimari konseptinin degistigini söyleyen Turan, eskiden 5-6 konut tipi oldugunu ve bunlarin arazilere mantar gibi yerlestirildigini, simdi ise 250 farkli konut tipi olusturduklarini söyledi. Turan, “Bu yil, istirak sirketlerimiz hariç

45 bin konut ihale ettik. Hepsi birbirinden farkli projeler oldu. Artik önümüze bir proje geldiginde, yöresel özelliklerine dikkat ediyoruz. ‘Hiçbir sehirde en yüksek bina TOKI binasi olmayacak’ ilkesini belirledik” diye konustu.

TOKI’nin yeni yaklasiminin iki ana baslikta toplandigini ifade eden Turan, bunlardan birincisinin ‘hiç konut sahibi olamamis insanlara konut edindirmek’ oldugunu söyledi. Ikincisinin ise, barinma merkezleri yapmaktan ziyade yeni yerlesim alanlari olusturmak oldugunu ifade etti.

Dolap stop’u bile maliyet

TOKI’nin dar gelirliye konut üretebilmek için maliyetlerini en asagida tutmasi gerekiyor. Ortalama metrekare maliyeti 720 lirayken, satilamayan alanlar da eklendiginde maliyet 1.000-1.200 lira arasina çikiyor. “Estetik binayi, parasini harcayarak yapabilirsiniz ama biz sosyal konut yapiyoruz’ diyen Turan, “Örnegin dolaplara 5 lira maliyeti olan bir stop koyacagiz, bir daireye 10 tane koysak, 50 lira maliyeti var. Bu TOKI için çok önemli bir maliyettir. Kaliteli isi asgari fiyatla yapmak zorundayiz. Bir ürün degisecekse karari günlerce süren tartismayla veriliyor. Bu ürün daha iyi, kullanalim deyip geçemiyoruz. Piyasada monopol üretilen ürünleri de kullanamiyoruz” diye konustu.

‘Gelin konut yapin’ diyene özel sektörü götürecek

TOKI, zaman zaman bazi ülkelerden aldigi ‘Burada konut yapin’ teklifleriyle gündeme geliyor. Her ay en az 5 gelismekte olan ülkeden ziyaretçi aldiklarini anlatan Ergün Turan, yurt disinda yatirim için özel sektörün de içinde oldugu bir proje planliyor. Turan, projeyi söyle anlatiyor: “TOKI’yi çati kurulus haline getirip sektörün diger aktörlerini de yurt disina çekecek bir projemiz var. Yurt disina devlet güvencesi ile gidecegiz. TOKI olarak biz is yapmayacagiz. Türkiye’deki müteahhitlerin yurt disindaki en büyük sorunu teminat, parayi alir miyiz riski var. Yurt disina teminati ben verecegim, yurt içinde alacagim. Insaatta özel sektör çok güçlü ama tek basina o açilimi yapamaz.”

Pesinatta indirim 1 haftada sattirdi

TOKI, Türkiye’nin 81 ilinde konut yaptigi için Anadolu piyasasindaki dinamiklere sahip. TOKI’nin gözlemlerine göre, Anadolu’da taksit bedeli ya da pesinat bile konutlarin satisina olan ilgiyi büyük ölçüde etkiliyor. Baskan Turan, Anadolu’da yasadiklari örnegi söyle anlatiyor: “Hatay’da 4 bin lira pesinat, 400 lira taksitle satisa çiktik, satamadik. Pesinati 2 bin liraya düsürdük bir haftada bütün daireleri sattik. Bir baska örnek Kütahya Saphane’de. 4 bin lira pesinat alip geri kalanini 240 ay vadeyle satmaya çalistik. Birer ikiser daire satildi. Pesinati almayip vadeye yaydik. 3-4 ayda satamadigimiz 100 konutu bir haftada sattik. Anadolu’da 1.000 lira, 2 bin lira alt gelir grubundaki insanlar için çok sey fark ediyor. TOKI’nin Anadolu’dan görüntüsü baska birsey. TOKI’de satilamayan konut alarm gibi çalar. Bizde her yerde dairelere müthis bir talep var. Daire talep görmezse hemen sarti degistiririz. Vadeyle, pesinatla oynariz ama fiyati esnetemeyiz.”

51 bin kisiye istihdam

TOKI’nin su anda 81 ilde 720 aktif santiyesi var.

Yilda 40-50 bin konut üreterek, 5-6 milyar lira yatirim yapiyor.

2016’da 60 bin konut hedefiyle rekora hazirlaniyor.

58 ilde kentsel dönüsüm projeleri yürüyor.

TOKI santiyelerinde 51 bin kisi çalisiyor.

Idare bünyesinde 700 personel görev yapiyor.

% 70 binadan % 70 yesile

TOKI’NIN yeni anlayisinda kentlere halkin nefes alabilecegi yesil alanlar kazandirmak da var. Bunun için çalismalar baslamis durumda. Ilk etapta Istanbul Kayabasi’nda ve yeri henüz açiklanmasa da Anadolu yakasinda bir park gündemde. Yakin zamanda istirak Emlak Konut GYO’nun ihale edecegi Zeytinburnu’ndaki lojmanlarin arazisine de yaklasik 70 dönümlük park yapilacak.

TOKI Baskani Turan, Emlak Konut GYO’ya satilan 102 dönümlük lojman arazisinden örnek vererek, idarenin ‘kaba beton’ imajini nasil degistireceklerini söyle anlatiyor: “1 milyar lira GELIR ELDE edecegimiz arazinin yüzde 70’ini bölge parki yapacagiz, yüzde 30’una imar verdik. Geçmis disiplinde yüzde 30’una park yapip yüzde 70’ine imar vermemiz gerekirdi.”

Istanbul’daki tüm korularin büyüklügünü hesaplayan TOKI, 421 hektarlik bir sonuca ulasmis. TOKI’nin Kayabasi’na yapacagi 5.5 kilometre uzunlugunda, 1.5 milyon metrekare büyüklügündeki bölge parki, Yildiz Parki’nin neredeyse 5 kati olacak. Park, koruluklar, yürüyüs yollari, bisiklet yollari, rekreasyon alanlarinin bulundugu bir vadi olacak. Su anda çalismalari yapilan parkin 300 milyon metrekarelik ilk etabi için bahar aylarinda ilk adim atilacak.

Parkin maliyeti 100-150 milyon lirayi bulacak. TOKI, Anadolu yakasinda da böyle bir park için görüsmelerini sürdürüyor ancak arazinin yerini henüz açiklamiyor.

Istanbul’da büyüksehir belediyesinin planladigi Çirpici Parki’ni da hatirlatan Turan, “Bölgede bu parki gerçeklestirebilmek için satilan bir arazinin ihalesi iptal edilmisti. 2016 yilinda Tekzen’in sözlesmesi bitiyor. Bir tek bir fabrika arazisi kaldi. Orasi da çözülecektir. Orasi için çok büyük mücadele verdik. Bittiginde Istanbul’un gelecekteki en güzel parki olacak” dedi.