“Bürokrasi savmak için imzasi gereken mimar’ devri geride kaldi. Insaat ve gayrimenkuldeki hizli gelisme; büyük, uluslararasi isler yapan, markali mimarlik sirketlerinin yolunu açti. Türk mimarlik sirketleri dünyaya açildi. DÜNYA’nin tespitlerine göre 10’dan fazla ülkede 20 civarinda ofis açmis durumdalar. EAA, Tabanlioglu, ERA, GAD, Öncüoglu+ACP gibi sirketlerin önemli dünya kentlerinde ofisleri bulunuyor. Mimarlar Odasi Istanbul Büyükkent Subesi Baskani Sami Yilmaztürk, “Hiç görmedigimiz, 100’den fazla mimar çalistiran mimarlik bürolari olustu” dedi.

Yurtdisinda aldiklari isler onlarca… Oteller, is merkezleri, üniversite binalari, kültür sanat binalari… Yarismalarda dünya çapinda mimarlik kuruluslariyla kapisiyorlar. Mimarlar Odasi Istanbul Büyükkent Subesi Yönetim Kurulu Baskani Sami Yilmaztürk, “Hiç görmedigimiz, 100’den fazla mimar çalistiran mimarlik bürolari olustu. Türkiye içinde, yurtdisinda, yabanci bürolarla ortakli kuruyor, is yapiyorlar” dedi.

Özer+tulgan Architects’in Riga, Letonya, Tiran ve Arnavutluk’ta otel projeleri var. Team Fores Mimarlik’in Kuzey Irak, Senegal, Katar, Azerbaycan yaptigi projeler bulunuyor. Erginoglu ve Çalislar Mimarlik’in sadece Azerbaycan’da 14, ayrica 7 farkli ülkede projeleri var. Öncüoglu+ACP, Moskova’da ofis, alisveris merkezi dahil 10 civarinda proje gerçeklestirdi. Irak’ta ofis, Libya’da havacilik merkezi, Gine’de bakanlik binasi projelerinde çalisti. Azerbaycan ve Kazakistan’da da önemli projeler gerçeklestirdi. Yurtdisina açilim konusunda en basarili firmalar arasinda. Çinici Mimarlik, Mekke Al-Haram Camisi, Büyük Misir Müzesi, Tallal Camii, Haileybury Astana Okulu gibi dis projeleri gerçeklestirdi. Evrenol Arcitects; Suudi Arabistan’da Kral Halit Üniversitesi yönetim binasi, Jabal Omar Development için Westin&Sheraton Otelleri, Kazakistan’da Astana Zhastar Palace, Kiev’de Padol Hotel Gençlik ve Kültür Merkezi, Bakü’de Excemsior Hotel, yine Azerbaycan’da projelerini gerçeklestirdi.

Nevzat Sayin Mimarlik; Kazakistan’da Astana Kuleleri’ni yapti. Irak’ta konut ve çarsi, Kerbela’da Al Afaf Alisveris Merkezi’ni Stockholm’da magaza isleri gerçeklestirdi. Avci Arcitects; Londra’da kurulan sirket Ingiltere’nin yani sira Italya, Macaristan, Suudi Arabistan, Gana, Sirbistan, Çek Cumhuriyeti, Slovenya’da birçok proje gerçeklestirdi. Bu sirketler isin tamami degil, daha birçok mimarlik sirketi ve dis proje söz konusu.

Yurtdisindan ödülle dönüyorlar

Türk mimarlik sirketleri yurtdisinda yaptiklari islerden ödüllerle dönüyorlar. Melkan Tabanlioglu, Ekvator Ginesi Cumhurbaskani’nin Trablus’ta gördügü bir merkezin aynisini istedigi için Sipopo Kongre Merkezi’ni 5 ayda teslim etti. Afrika- Tripoli’de yaptigi Tripoli Kongre Merkezi ve Kazakistan Astana Arena projeleri ile International Property Awards (En iyi Kamu Yapisi) dalinda Uluslararasi Mimarlik Ödülleri aldi. Tabanlioglu’nun ayrica Astana’da bir tren istasyonu, Doha’da bir müze ve Dubai’de Crystal Tower islerinin insaati devam ediyor. Emre Arolat Architects (EAA), Singapur’daki Dünya Mimarlik Festivali’nden Abdullah Gül Üniversitesi Sehir Kampüsü Projesi ile “Egitim Yapilari” kategorisinde birincilik ödülü sahibi. EAA, ayni festivalde geçtigimiz yillarda toplam 12 proje ile finale kaldi. 2011 yilinda Antakya Müze Otel ve Sancaklar Cami projeleri ile ‘Highly Recommended’ ödülünün sahibi oldu. Çinici Mimarlik; TBMM Camii proje ve insaati dolayisiyla verilen 1995 aga han ödülünü aldi.

Binalar artik ‘mimarlariyla’ aniliyor

Türk mimarlik sirketleri Türkiye’de bünyelerinde ortalama 40- 50 mimar istihdam ediyor. (Ancak 100’den fazla hatta 200 mimar istihdam edenler de var) Yabanci mimar istihdami da artiyor. DÜNYA’ya açiklamalarda bulunan mimarlar “Cirolarin arttigi bir gerçek” ifadelerinde bulundular.

Tabanlioglu Mimarlik’tan Melkan Gürsel Tabanlioglu, “Insaat sektöründeki yogun üretimin dogurdugu ihtiyacin yani sira mimarla yapilan binalar da artti. Yakin zamana kadar bir mimari olsa da binalar yatirimcinin adiyla bilinirdi. Bugün daha fazla mimardan, mimarliktan bahsediliyor. Günümüzde politikacilar dahi; kendilerini, ileriye dönük yatirim sözlerini, mimari projelerle ifade etmeyi artik daha çok tercih ediyorlar” diye konustu.

2015 Türk mimarlar için nitelikli ve yogun geçecek

Her dönem 30 proje çalisiyoruz

Her dönemde yaklasik 30 proje çalistiklarini ifade eden Tabanlioglu Mimarlik sirket ortagi Melkan Gürsel Tabanlioglu,”Bunlarin bazilari yarisma, bazilari insaat asamasinda, kimi 4 yildir sürüyor, kimi ise konsept çalismasi. Zorlu Levent Ofis Kulesi, Selçuk Ecza Genel Müdürlük ve Senegal Kongre Merkezi, ayrica ödüllerle de uluslararasi mimarlik ortamlarinda yer aldilar. Selçuk Ecza Genel Müdürlük binasinin MIPIM 2015’te de ödül aldi” dedi.

 

2014 cirolarinin 10 milyon TL’nin üzerinde gerçeklestigini belirten TeamFores’in kurucu ortagi Serter Karataban, “Toplamda 10-12 proje yaptik. Su anda anlasmasini yaptigimiz 4 büyük isimiz var. Yurtdisi isleri genelde proje isleri oluyor. Belçika’da bile ofis yaptik. Ortadogu, Kuzey ve Bati Afrika, Türki Cumhuriyetler'de, Türk mimarlar hep cazibesini sürdürdü. Onlar bizimle çalismak istiyorlar, biz de onlarla” diye konustu.

 

Son 5 yilda yillik cirolarini 2-3 milyon lira civarinda seyrettigini kaydeden MuuM’un kurucu ortaklari Murat Aksu ve Umut Iyigün de, “2014'te 15 civarinda proje yaptik. 2-3’ü 100 bin metrekarenin üzerindeydi. 2015 oldukça durgun basladi ama bizim yürüyen büyük metrajli islerimiz var. Yurtdisi projelerimiz oldu. Özellikle Azerbaycan ve Katar ile çok ilgiliyiz. Son yillarda, bu ülkelerde Türk proje firmalarina ilgi oldukça artti” dediler.

2014 yili cirolarinin 2.6 milyon TL olarak gerçeklestigini belirten Özer+tulgan Architects Mimarligin kurucu ortaklari Emre Özer ile Tayfun Tulgan, “2015 yilinda bunu neredeyse ikiye katlayacagimizi düsünüyoruz. 2014’te yaklasik 8 proje gerçeklestirdik. 2015’te 14 proje ve fazlasi olacak gibi görünüyor. Su anda Riga, Letonya ve Tiran, Arnavutluk’ta Otel projelerimiz var. Ofisimizde 32 mimar istihdam ediyoruz” dediler.

Emlak yatirimcisi dünyada gördügünün aynisini istiyor

Mimarlar Odasi Istanbul Büyükkent Subesi Yönetim Kurulu Baskani Sami Yilmaztürk, sektördeki gelismeleri söyle degerlendirdi: “TOKI, belediyeler, kamu eliyle çok ciddi sayida is yaptiriliyor. Istanbul’un çeperlerinde gördügümüz çok sayida konut belli mimarlarin elinden çikiyor. Dünyayi gören isveren ya da emlak yatirimcisi, dünyada gördüklerinin aynisini istiyor. Türk mimarlar da dünyada gördükleri binalari tekrarliyor. Mimarlik kimliksizlesiyor. Bunun için de uluslararasi iliskiler gerekiyor. O yüzden de isler belli ellerde toplaniyor. Bir tarafta hiç görmedigimiz, 100’den fazla mimar çalistiran mimarlik bürolari olustu ama diger taraftan issizlik artti. 45 bin mimar var. Bu kadar insaat isine karsin mimarlar arasinda daha önce hiç yasamadigi ölçüde issizlik var. Bürolar Türkiye içinde de yurtdisinda da hem oradaki bürolarla ortakli kuruyor, is yapiyorlar. Emlak yatirimi, en fazla kar getiren sektör. Tabii, çok degerli isler yapanlar var. Kaliteli islerde ödül veriyoruz. Ancak kimin elinden çikarsa çiksin dünyanin dört bir tarafinda gördügümüz binalarin Türkiye’de aynisini görmek iyi degil. Mimarlik okullarinin sayisi kontrolsüz artiyor. Zahmetli ve pahali bir egitim. Yetenekli mezunlar disinda nitelikli mezunlarin sayisi oldukça az ve bunlarin sayisi sektörün ihtiyacinin çok altinda.”

Kaynak: Dünya